Genel Tespit :
2011 yılından itibaren, bütün illerde, yapıların ruhsatlandırılma sürecine ilişkin köklü değişiklikler içeren, yapı denetim sistemi uygulaması başlamıştır. Bu sistemin ülkemiz için artıları ve eksileri üzerine oldukça fazla yorumlar yapılmıştır. Genel bir kanaat kapsamında ifade etmek gerekirse, kanunlar ve yönetmeliklerle istenilen amaç, yapıların, titizlikle denetlenmesi ve sorumluluk sahasının adının konulmasıdır. Kim hangi kısımdan, sorumludur, sorusunun cevabını bulmak, temelde bu yeni sistemin görünmeyen amacıdır. Görünen amaç ise, Yapıların uzmanlarca, yapının inþaasının her safhasında, proje ve imalat kapsamında denetlenmesi, her ne şekilde olursa olsun hataları bertaraf ederek, yapının en güvenilir şekli ile ruhsatlandırılmasını kapsamaktadır.
ıstenilen Durum :
İnsan kavramının kutsallığı altında, yapıların hatalı imalatlarının neden olduğu can ve mal güvenliðini tehdit eden unsurların olmamasını temin etmek, ideal bir hedef doğrultusunda, tüm standartlara haiz yapının var olabilirliğini mümkün kılmaktır.
Gerçek Durum :
İdeal amaçlarla uygulamaya konan bu sistemin, temel yapı taşlarını oluşturan YDK lar ( Yapı denetim Kuruluşları) bünyelerinde teknik personel ile mühendislik hizmeti vermektedir.
YDK bünyesinde çekirdek kadro olarak, inşaat, makine, elektrik mühendislerinin ve mimarın bulunduğu, düşünüldüğünde, bu müessesenin bir ticarethane değil, bir mühendislik ofisi olduğu anlaşılmalıdır. Ancak, daha önceden pilot iller kapsamında faaliyet gösteren YDK ların yaşamış olduğu ticari kaygılar ile, yapı denetim mekanizması bu anlamda güveni yitirmiş, sağlıklı ve gerçek bir denetim mekanizması oluşturulamamış, kağıt üzerinden kontroller yapıldığı eleştirileri yapılmıştır. Bu denetim mekanizmasında, mühendislik kriterleri ile alakası olamayan ticari kaygılar ile sürecin sıhhati bir çok hususta tarumara uğramıştır. Tamamen ticari kaygıya dönüştürülen, denetim hizmeti süreci boyunca, tamamı ile mimar mühendis kadrosundan oluşan YDK ların, neden böylesi bir hataya sebep oldukları düşünülmelidir. Okumuş, Bir çok sınavlar vererek, doğruları yanlışlardan ayırma yetisi kazanmış, hesap etmesini bilen mühendislerimizin böylesi bir hataya düşmelerini bir parça normal görüyoruz. 01,01,2019 tarihinde yürürlüğe giren Yapıdenetim yönetmeliği Mimar ve Mühendislerimizin hakettiği yere gelmesini sağlayacaktır. Toplumumuzun, bilim adamları niteliğinde olan teknik personelin, kendi meslektaşları arasında birlik ve mesleki dayanışmayı tesis etmeleri, yapıların sağlıklı denetim yapılmasının önünde artık ticari bir kaygı kalmamıştır.